Toelatingsorganisatie Curaçao streeft dit jaar naar 0 achterstand



ZATERDAG, 14 JULI 2012

WILLEMSTAD — Curaçao is een migratie-eiland bij uitstek. Bij de Toelatingsorganisatie (TO, voorheen Vreemdelingendienst) krijgen de ambtenaren per maand zo’n 1000 tot 1500 aanvragen binnen, het merendeel voor een verblijfsvergunning, maar ook voor verlengingen van verblijf en verklaringen omtrent gedrag. Dat betekent op jaarbasis zo’n 20.000 dossiers.

De wettelijke tijd waarin een beslissing genomen moet worden over een dossier, hetzij een positieve hetzij een afwijzing, is vier maanden. Vanwege de enorme aanwas en een niet optimale personeelsbezetting, werd die termijn in veel gevallen niet gehaald en is de dienst dus in gebreke gebleven. De cliënt kan in beroep gaan. Voor 2012 streeft de TO echter naar een achterstand van 0. “Aanvragen die dit jaar zijn ingediend, worden binnen vier maanden behandeld. Tot nu toe is dat gelukt. En we streven naar een nog snellere afhandeling.” Aan het woord zijn waarnemend directeur Artoir Herrera, hoofd Beleid & Juridische Zaken Edith Martina en hoofd Customer Support Raynel Martis.

Wie wel eens met de TO te maken heeft gehad, zal verzuchten dat het heel lang kan duren voor er een beslissing genomen wordt over een verzoek. Veel ongedocumenteerden, die werk zoeken op Curaçao, realiseren zich echter niet dat als ze een verblijfsvergunning willen, zij eerst een werkvergunning moeten hebben, zo zei minister van Justitie Elmer Wilsoe recentelijk nog tijdens een lunch van het Corps Consulaire.

Optimalisering

De optimalisering van de TO is in 2008 begonnen en nog steeds gaande. Sinds april huist de organisatie in het zakenpark Amerikanenkamp aan de Mortiersweg. Aan het wegwerken van de achterstanden van dossiers uit 2011 wordt hard gewerkt. “Maar veel mensen vergeten dat het werk bij de TO een dynamisch proces is. Er komen veel prioriteiten tussendoor”, zegt Martina. Bovendien is de dienst ook belast met de Verklaringen Omtrent Gedrag, zo’n 5000 aanvragen per jaar, die eigenlijk niet tot haar takenpakket behoren. Het front-office moet bij het Parket van de Procureur-Generaal nagaan of er eventuele strafkaarten zijn. De extra taak die hierbij komt is het opstellen van een gedegen juridisch advies, als inderdaad blijkt dat de aanvrager een straf heeft uitgezeten.

Illegaliteit

De twee voornaamste redenen (weigeringsgronden van de Landsverordening Toelating & Uitzetting) waarom een verzoek voor een verblijfsvergunning wordt afgewezen, zijn de openbare orde (illegaliteit) en onvoldoende middelen van bestaan. Ook aanvragen voor gezinshereniging, als men getrouwd is met iemand van de Nederlandse nationaliteit, houden niet automatisch een positief advies in of een toezegging dat de vreemdeling op het eiland de beslissing kan blijven afwachten. De hoofdaanvrager dient bovendien te voldoen aan alle vereisten bij de aanvraag.

De TO krijgt veel eerste verzoeken voor een verblijfsvergunning binnen van mensen, die als toerist het eiland zijn binnengekomen en wier legaal verblijf is verlopen. Derhalve zijn ze illegaal geworden. Volgens de regels moet de beslissing echter in het buitenland worden afgewacht. Onder voldoende middelen van bestaan wordt een inkomen van 1500 gulden bruto verstaan, middels een vast contract en met duurzame belastingafdracht, voor iemand met de Nederlandse nationaliteit die zich wil herenigen met iemand van een vreemde nationaliteit. “Dus iemand die losse jobs heeft en hier komt met een salarisslip van 800 gulden voor de ene maand en de volgende maand met een ander bedrag, die voldoet niet aan de voorwaarden”, zegt Herrera.

Felbegeerd

Vorige maand rolde Justitie een netwerk op dat vervalste verblijfsvergunningen verkocht aan migranten. Er werden vijftien personen, mannen en vrouwen van lokale, Venezolaanse en Colombiaanse afkomst, gearresteerd. Met zo’n verblijfsvergunning, niet meer dan een A-4tje met stempel en zegel, konden de buitenlanders naar Kranshi om zich in te schrijven en de felbegeerde sedula te bemachtigen. Met zo’n sedula komt men na vijf jaar in aanmerking voor het proces om de evenzo felbegeerde Nederlandse nationaliteit te verkrijgen.

Vervalste papieren

Dat aanvragers proberen hun weg te banen met vervalste documenten, daar heeft de TO ook dagelijks mee te maken. Van een geantedateerde overlijdensakte tot geprinte versies van inkomsten over drie opeenvolgende maanden van de Belastingdienst, die echter niet cumulatief oplopen. “Dan durft die meneer lawaai te maken aan het loket, maar eenmaal geconfronteerd met de vervalsing verliet hij met hangende pootjes het pand”, vertelt Herrera. Ook de zogenoemde ‘oproepingsbrieven’ worden vervalst, maar door de grensbewaking herkend en tegengehouden. “Dan blijkt uit navraag bij de TO dat het document voor die cliënt nooit door de TO is opgemaakt”, geeft Martina aan.

Onvrede

Zoals gezegd is het proces van optimaliseren eigenlijk nooit klaar. De TO doet haar best om het proces van wachten te beperken, maar is zich bewust van de geluiden van onvrede uit de samenleving over het functioneren. Onlangs nog verzocht de Orde van Advocaten zowel minister van Justitie Elmer Wilsoe (MFK) als minister van Werkgelegenheid Hensley Koeiman (MAN) dringend om rechterlijke bevelen op te volgen. Dit naar aanleiding van klachten over uitblijvende reacties op vergunningsaanvragen, waarop nog niet was beslist. De Orde zou zelfs een proefproces overwegen. Naar aanleiding hiervan stuurde de TO een reactie naar Wilsoe, waarin zij stelden dat er geen vonnissen van de rechter naast hen neergelegd werden en dat in één specifiek geval het geheel uit de context was gehaald. In dit geval was de overheid namelijk in hoger beroep gegaan en moest de uitspraak van de rechter eerst worden afgewacht.

“In veel van de gevallen waar het om ging is inmiddels al een reactie gekomen op de weigering van de aanvraag van een cliënt en hoeven de dwangsommen in de vonnissen niet geëxecuteerd te worden”, zegt Martina. Ook worden aanvragers wel degelijk gehoord op het kantoor van de TO. “Wij begrijpen dat advocaten voor hun cliënten moeten opkomen, maar er komen soms aanvragen binnen die we écht niet kunnen honoreren conform de vigerende wet, regelgeving en beleid.”

Dienstverlening

Customer Support is onder andere bezig met het verbeteren van de dienstverlening naar de klanten toe. Wie nu bij het kantoor komt, moet ondanks een afspraak vaak toch nog een uur of twee wachten voor men aan de beurt is. Dagelijks komen er rond de 120 klanten naar het kantoor en afhankelijk van het doel (indienen of afhalen van een vergunning) kan de wachttijd oplopen.

Maar de balie is nu wel beter bezet en de afdeling is bezig de wachttijden te verkorten, zegt Martis. Ook loopt er een sollicitatieprocedure voor een hoofd Toelating & Verblijf, juristen en baliemedewerkers. “We hebben nu ook proefgedraaid met info@immigrationcur.org, waarnaar mensen hun vragen konden mailen en die dan beantwoord moesten worden. Dat zal nu geëvalueerd worden”, legt Martis uit. “Maar inderdaad, als er een familie van vijf personen komt voor een aanvraag, dan moet elk dossier apart aangemaakt worden en dan kan het wachten behoorlijk lang duren.”

Beroep

Wie het niet eens is met een afwijzing door de TO heeft drie mogelijkheden om in beroep te gaan: door bezwaar aan te tekenen bij de TO zelf, of in beroep en vervolgens hoger beroep te gaan bij de rechter. Dat laatste kost zeker een paar honderd gulden. Ook nemen deze procedures veel tijd in beslag. Toch zijn er, in verband met de achterstanden uit 2011, wel meer rechtszaken aangespannen. Ook de controles op illegalen betekenen meer werk voor de TO. “Van de illegalen die opgepakt worden, zijn er altijd een paar die om een voorlopige voorziening vragen en dat recht hebben ze. Dat heeft wel weer prioriteit. Dus zodra wij in de krant zien dat er controles op illegalen zijn geweest, weten wij hoe laat het voor ons is”, zegt Martina.

Doorheen fietsen

“Je gaat er vanuit dat mensen alle benodigde documenten overleggen, maar dat gebeurt niet altijd. Ook wachten veel mensen tot het laatste moment, dus vlak voor het verstrijken van de termijn van hun tijdelijke verblijfsvergunning, met het indienen van hun papieren”, geeft de juriste aan. Ook de bijzondere gevallen nemen tijd omdat er degelijk onderzoek verricht dient te worden, in het algemeen en bij verschillende instanties. “Er zijn bijna geen dossiers waar je zomaar even doorheen fietst, het neemt tijd en dan hebben we tussendoor nog dossiers die op verzoek van instanties met spoed afgehandeld moeten worden, al is dat ook niet altijd mogelijk, maar we doen ons best.”