‘Systematisch onderzoek naar ziekteverzuim ontbreekt’ op Aruba



MAANDAG, 17 SEPTEMBER 2012

ORANJESTAD — Jarenlang was ziekteverzuim geen agendapunt voor organisaties, tegenwoordig krijgt dit meer aandacht. Maar zolang er geen systematisch onderzoek naar verzuim en de daarmee samenhangende directe en indirecte kosten wordt gedaan, kan het niet worden aangepakt. Terwijl in 2010 de financiële kosten, voortkomend uit ziekteverzuim, 54 miljoen florin bedroegen.

Dit blijkt uit het onderzoek naar ziekteverzuim in de hotelsector op Aruba dat is uitgevoerd door Melitza Koolman, die onlangs afstudeerde in de bedrijfseconomie (bachelor). De kosten voortkomend uit het onderzoek zijn gebaseerd op de periode 2009 - 2011 en de beschikbare informatie, die volgens Koolman wel ‘te wensen overlaat’. In haar scriptie komt namelijk naar voren dat onderzoek naar en gegevens over ziekteverzuim op Aruba schaars zijn. Tijdens haar onderzoek konden of wilden hotels nauwelijks gegevens hierover beschikbaar stellen. En de gegevens die het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) en de Sociale Verzekerings Bank (SVB) tot hun beschikking hebben, gaan niet gepaard met analyses, waaronder welke oorzaken en geven ook geen inzicht in hoeverre verzuim een knelpunt is voor werkgevers op Aruba.

Uit de wel beschikbare gegevens blijkt dat het ziekteverzuim in de hotelsector hoger scoort dan het ziekteverzuim voor Aruba totaal. Maar ten opzichte van de overheid scoort de hotelsector gunstiger. Het kort verzuim bij de overheid scoort namelijk hoger in verhouding tot de private sector. Deze score verhoogt dan ook het landelijk gemiddelde. Met behulp van dezelfde gegevens zijn de directe en indirecte kosten van ziekteverzuim over 2010 geschat waarbij de kosten 54 miljoen florin bedroegen. “Een niet onbelangrijk bedrag”, aldus Koolman.

Ontbreken van kennis

In haar scriptie haalt Koolman als bron ook het arbobedrijf Medwork aan, dat ziekteverzuim lange tijd geen probleem leek te zijn, althans de term viel vroeger niet zo vaak. De economie draaide goed en de bedrijven waren winstgevend. Maar door tegenvallende omzet ontstond een druk op de winstmarges en bedrijven gingen meer op de kleintjes letten. Volgens het bedrijf zijn de personeelskosten in de diensteneconomie van Aruba vaak de grootste kostenpost en verzuim kan deze kosten nog verder omhoog stuwen. De beheersing van de kosten als gevolg van ziekteverzuim is dus steeds belangrijker aan het worden. Er kwamen ook steeds meer berichten in de media dat er op Aruba sprake zou zijn van een hoog verzuimpercentage en frequent verzuim. En in 2011 liet minister Visser van Volksgezondheid en Sport (AVP) experts overkomen die trainingen verzorgden om de aanpak van ziekteverzuim te professionaliseren bij zowel overheidsinstellingen als de private sector. Maar uit de scriptie van Koolman blijkt dat dit niet veel geholpen heeft.

Haar aanbevelingen om onder andere een periodiek onderzoek naar verzuim, verzuimtrends en de achterliggende oorzaken ervan, uit te voeren, is dan ook niet verrassend. Hierbij speelt volgens haar de SVB een belangrijke rol, net als Atia, SER, KVK en CBS die meer onderzoek hierover kunnen doen. Uit haar scriptie blijkt ook dat de afdeling die het personeel ‘beheert’ en dan met name de leiding, een belangrijke speler is. Het moet helder zijn welke positie deze inneemt en hoe de afdeling intern georganiseerd is. Ziekteverzuim en de beheersing ervan is namelijk een belangrijke taak die onder een dergelijke afdeling valt. Daarnaast geeft onderzoeker Koolman aan dat uit het onderzoek blijkt dat het bewustzijn over de effecten van verzuim laag is. Zij benadrukt dat er aan bewustwording gewerkt moet worden door onder andere lezingen en trainingen, met name als het gaat over het ‘managen’ van verzuim. Tot slot geeft Koolman aan het belangrijk te vinden dat organisaties zelf het heft in handen nemen en op zoek gaan naar informatie over ziekteverzuim en hoe dit effectief aan te pakken. “ Zodat verzuim als management tool gebruikt kan worden en niet alleen voor loonderving”, aldus Koolman.