‘Bedenkelijke rol rechter-commissaris in Zambezi-zaak’

WOENSDAG, 23 DECEMBER 2015

KRALENDIJK — Toenmalig rechter-commissaris (RC) Frans Veenhof heeft een bedenkelijke rol gespeeld in Zambezi-zaak waarin Ramonsito Booi en Burney el Hage verdachten waren. Dat stelt journalist Joep Dohmen van het NRC Handelsblad in een vandaag verschenen artikel. Die rol van Veenhof heeft er onder meer toe geleid dat de poging om de twee prominente politici te vervolgen wegens corruptie, vorige maand bij de Hoge Raad strandde. Veenhof zou ook een rol hebben gespeeld bij het stilleggen van het smeergeldonderzoek tussen hen en de KLM.

Het Openbaar Ministerie (OM) opende in 2009 een onderzoek naar partijleider Ramonsito Booi van de Union Patriotiko Boneriano (UPB) en zijn rechterhand Burney el Hage. Ze zouden zich hebben verrijkt en hebben laten omkopen in ruil voor vergunningen, gronden en opdrachten. Zambezi heette het onderzoek. De Rijksrecherche werd ervoor vanuit Nederland ingevlogen.

Die zaak liep op niets uit. Voor fraude en witwassen (bij een hypotheekaanvraag en een grondtransactie) werden Booi en El Hage vrijgesproken. Tot een rechtszaak over de andere verdenking, corruptie, is het om procedurele redenen nooit gekomen. Dohmen brengt dat in verband met RC Veenhof, wiens jongste zoon bij de KLM in dienst zou treden.


Vriendjespolitiek

Al jaren vóór de huiszoekingen in november 2009 bereikten Nederland signalen dat het mis was met de bestuurlijke integriteit op Bonaire en andere Antilliaanse eilanden. Op Bonaire hield de inlichtingendienst AIVD Booi en El Hage in de gaten, ontdekte NRC in 2013. En de Algemene Rekenkamer Nederlandse Antillen oordeelde in mei 2009 dat het UPB-college op Bonaire de schijn van vriendjespolitiek en belangenverstrengeling wekte, en handelde ‘in strijd met de beginselen van behoorlijk bestuur’.

Booi en El Hage konden echter rekenen op steun vanuit zusterpartij CDA. Ex-minister Hans Hillen was politiek adviseur van Booi. Samen met de CDA’er Wilbert Stolte, rijksvertegenwoordiger voor Caribisch Nederland, trad hij op als pleitbezorger voor de UPB. In september 2013 riep minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, PvdA) Stolte terug, na berichten dat Stolte zich had bemoeid met het justitiële onderzoek tegen Booi en El Hage.


Onderzoek getorpedeerd

Dat de kwestie zo is afgelopen, danken Booi en El Hage vooral aan hun advocaat Geert-Jan Knoops. Hij wist feilloos de zwakke plekken in het onderzoek van het OM te vinden. Zo ontbrak het de rechercheurs aan specifieke financiële deskundigheid. Volgens Knoops toont de Zambezi-zaak aan dat de kwaliteit van de rechtspraak in Caribisch Nederland moet worden verbeterd.

Daarnaast zou het corruptieonderzoek zou zijn ‘getorpedeerd’ door toenmalig RC Frans Veenhof. Hij zou op 8 juni 2010 het ‘hoogst merkwaardige’ besluit hebben genomen dat de rechercheurs binnen vijf maanden klaar moesten zijn. Het zou nooit eerder zijn voorgekomen in Nederland of op de Antillen dat een corruptieonderzoek, dat doorgaans jaren duurt, zó in tijd wordt beperkt. Hij vond ondermeer dat het onderzoek naar Booi en El Hage ‘onwenselijk lang’ duurde.


Belangenconflict

Dat besluit wekte bevreemding in gerechtelijke kringen. Onder oud-collega’s van Veenhof heerst de opvatting dat hij de plank heeft misgeslagen in deze strafrechtelijke procedure.

Het had grote gevolgen. Door de tijdsdruk kon het smeergeldonderzoek niet worden afgemaakt. Het OM zag zich genoodzaakt een aantal dossiers tegen beide verdachten te sluiten. Eén van die dossiers betreft een onderzoek naar mogelijke smeergeldbetalingen door KLM aan politicus Booi.

Bovendien had Veenhof een belangenconflict toen hij het corruptieonderzoek liet stoppen, constateert NRC. Zijn oudste zoon was als piloot in dienst van de KLM en zijn jongste zoon stond bij de luchtvaartmaatschappij op de wachtlijst. Het waren moeilijke tijden voor piloten. In april 2013 zou ook de jongste zoon door KLM als piloot in dienst worden genomen.

De vraag is volgens Dohmen of Veenhof wel had mogen optreden in een zaak waarbij KLM betrokken was. Volgens de journalist wilde Veenhof niet reageren op het artikel.

De Amigoe heeft naar aanleiding van het artikel telefonisch gesproken met Ramonsito Booi die uitlandig is. Ook hij wil niet inhoudelijk reageren op het artikel. “Dohmen wil niet verliezen en weet niet van ophouden. Ik praat niet meer over deze zaak. Het enige wat ik wil is genoegdoening”, zegt de oud-politicus.

Bron: Amigoe, Curacao