Aruba krijgt TBS en alternatieve jeugdstraffen



DONDERDAG, 19 APRIL 2012

ORANJESTAD — Acht jaar nadat de voorbereidingen waren begonnen voor het nieuwe wetboek van strafrecht, heeft het parlement deze gisteren aangenomen. Belangrijke wijzigingen zijn invoering van tbs en alternatieve straffen voor jongeren. Ook kunnen verslaafden voortaan door de strafrechter verplicht onder curatele worden gesteld voor behandeling.

Het wetboek met zwaar verouderde wetten waarvan een groot deel uit de jaren 60 stamt, was al jaren aan vernieuwing toe. Maar ondanks druk vanuit de justitieketen om het wetboek zo snel mogelijk te veranderen, duurde het traject toch nog acht jaar. In 2007 was een concept zo goed als klaar, maar met de vele wijzingen en vertraging binnen het ambtelijke apparaat duurde het nog vier jaar voordat het bij de Staten werd ingediend (vorig jaar).

De druk vanuit justitie was/is er omdat ze al lange tijd met lede ogen moeten toezien hoe een steeds groter wordende groep mensen met psychosociale problemen, vaak in combinatie met verslaving, afglijden in de criminaliteit. De behoefte aan andere straffen dan een celstraf is groot, omdat deze mensen zelden gebaat zijn bij opsluiting en vaak terugvallen in de criminaliteit.

Ook tegen het toenemende aantal jongeren dat vooral vanwege gedragsproblemen het slechte pad opgaat, kon justitie maar weinig doen. In het vernieuwde wetboek van strafrecht is nu een hoofdstuk gewijd aan jongeren waarbij het mogelijk is hen alternatieve (taak-) straffen te geven dan wel jeugd-tbs. Het punt is wel, en dat werd ook onder meer door onafhankelijk parlementslid Mervin Ras naar voren gebracht, dat het kabinet dat wel moet faciliteren. “Om de maatregelen te kunnen uitvoeren, zijn er faciliteiten en begeleiders nodig. Ook moet er meer gedaan worden aan preventie.”

TBS

Met invoering van de TBS-maatregel heeft Aruba ook eindelijk een alternatief in zaken waarbij de dader overduidelijk ontoerekeningsvatbaar is. Hoe hard dat nodig is, bleek een aantal jaren terug nog met de zaak Eugene Lampe. Deze verslaafde en geesteszieke man bracht zijn ouders en broer op een gruwelijke wijze om. Zou de rechter hem echter ontoerekeningsvatbaar achten, dan moest Lampe volgens het oude wetboek weer vrijgelaten worden bij gebrek aan alternatieve bestraffing. Om dat te voorkomen, restte niets anders dan een levenslange celstraf te eisen. Dit terwijl iedereen ervan overtuigd was dat Lampe behandeling nodig had in een tbs-kliniek en dat hij dat met opsluiting in een ‘gewone’ cel niet kreeg. Justitie-minister Arthur Dowers (AVP), toen nog parlementariër, vond dat ‘onverantwoordelijk en onmenselijk’.

Het vernieuwde wetboek van strafrecht biedt verder de mogelijkheid om verslaafden verplicht te laten behandelen. Ook daarop zat justitie met smart te wachten, gezien de groeiende overlast en omdat dus celstraffen maar weinig uithalen. Het verplicht onder curatele stellen van verslaafden kon overigens wel al via de civiele rechter. Maar nu is er dus ook een alternatief voor justitie om verslaafden verplicht te laten behandelen en zo herhaling van hun crimineel gedrag te voorkomen.

Het parlement was het er gisteren in het debat dus snel over eens dat het belangrijk is om het vernieuwde wetboek goed te keuren. Ondanks dat het om een zeer omvangrijke wetgeving gaat, deed de Staten er amper een dag over om het aan te nemen. Meerdere fracties vinden echter wel dat de veranderingen nogal wat verplichtingen schept voor de uitvoering en dat de minister van Justitie dus haast hiermee moet maken. Ook moet het kabinet de burgers actief gaan informeren over de veranderde wetgeving. Want zonder middelen om de vele veranderingen uit te kunnen voeren en onwetendheid bij burgers, blijft het nieuwe wetboek een dode letter, aldus de meeste fracties.