Select region: 

As of June 2017 all Government News has been added to the Government News Archive. We look forward to providing you with more services through our Government Publications. Stay tuned for more insights on our new website releasing soon.

Dorp Botopasi illustreert gebitsprobleem Surinaams binnenland

26/11/13

Paramaribo – Tranen vloeien rijkelijk over Garvins wangen wanneer hij in de geïmproviseerde tandartsstoel plaatsneemt. Hij is zes jaar en verloor bijna al zijn tanden door slechte verzorging. Stagiaire mondzorgkunde Carlijn de Vries zegt dat het goed komt, maar de jongen is bang. Tot dusver leverde een tandartsbezoek namelijk alleen ‘getrek’ op. Gevolg: wel pijn, geen tanden.

Een week terug startte mondhygiëniste Dyonne Leerdam in Botopasi een tweejarig project ter verbetering van de mondhygiëne van basisschoolkinderen. Met vier stagiaires tandheelkunde en twee stagiaires mondzorgkunde onderzocht ze 175 gebitten, leerde ze kinderen poetsen, behandelde ze hen en gaf voorlichting aan ouders en docenten. Uiteindelijk moeten de scholieren één keer per dag op school poetsen om ‘ellende’ te voorkomen. Schoolleider Ronald Seedo vindt de actie belangrijk voor de gezondheid. “Een ziek kind presteert weinig.” Voor 2003 werkte hij er ook al twaalf jaar. “Het tandprobleem werd alleen maar erger. Er zijn heel wat getrokken kiezen. Ouders verwennen kinderen te veel met snoep en laten ze aan hun lot over.”

Gevolgen

Of dat voor Garvin geldt, is onbekend. Feit blijft dat hij nog maar vier kiezen en vier hoektanden bezit naast wat ondertanden. Leerdam: “De kiezen waren blijvend dus dit is een handicap bij het kauwen. Hij kan maag- en darmklachten krijgen. Spijsvertering begint in je mond en de maag en darmen moeten nu extra hard werken.” De melktanden zorgen voor de groeirichting van volwassen tanden. Tandheelkundestudente Boukje Scheepstra: “Die komen door in een volgorde. Wanneer een melkkies te vroeg uit de mond gaat, vertraagt de opkomst van een volwassen tand.” Het systeem verdwijnt, dus tanden hebben geen sturing en groeien scheef.

Honderdtwintig behandelingen

Honderdtwintig kinderen hebben nu een behandeling nodig, terwijl Gremarë Gregor, gezondheidsassistent Medische Zending, meent dat Botopasi nauwelijks tandproblemen kent. “Sinds zes maanden observeren we monden van schoolkinderen. In Botopasi was er bijna niets. Maar de meeste kinderen waren al gezien door een andere gezondheidsassistent.” Leerdam zag echter heel wat gaatjes, getrokken tanden, tandvleesontstekingen en tandplak voorbijkomen. “Er komen zelfs vliegjes op sommige monden af.” Het beeld in Botopasi staat model voor het beeld in een groot deel van het achterland. De World Health Organization gaf in 2008 al aan dat meer dan vijftig procent van de kinderen in het binnenland tandproblemen heeft. Dan is er nog het ‘traumaprobleem’. “Hoe ouder ze worden, hoe getraumatiseerder ze zijn, omdat één of andere gladiool gewoon trekt en ze de kinderen niet geruststelt”, zegt Leerdam. Gregor: “Doet een tand pijn, dan trekken we. Zo niet, dan vullen we.” De zending geeft ook poetsinstructies. “We vertellen wat voor borstel en tandpasta ze moeten gebruiken.” Zo zou fluoride belangrijk zijn. Spoelen na het poetsen is uit den boze, want je spoelt de werkzame stof weg. Sommige ouders hebben echter geen geld voor poetsmaterialen. Dat regelde Leerdam nu.

Probleem ouders

Het gebitsprobleem begint bij de ouders. Zij controleren het poetsgedrag van hun kroost niet, legt lerares Ursula Eduard uit. “Ze gaan vaak naar hun kostgrondje. Ik zie veel verrotte tanden, want leerlingen poetsen niet regelmatig.” De ouders kregen dan ook voorlichting. Docent Kimberly Weegman: “Als de ouders het niet kunnen, hoe moeten kinderen het dan leren?” Kleuters krijgen in de eerste klas wel een paar hygiënelessen van Weegman, maar volgens Seedo maken het gebrek aan controle en materialen de situatie moeilijk. “Ze leren hoe je tanden poetst”, aldus Weegman. “In het binnenland poetsen ze vaak genoeg met dingen zoals houtskool of tabak.” De houtskool heeft een schurend effect. “Ik hoorde dat ze dat vroeger deden voor witte tanden. Alle plak verdween”, zegt Leerdam. Bijgevolg: kleine krasjes in het glazuur.

Trekken

Smeldy (twaalf) liet drie keer een tand trekken. Naar eigen zeggen zonder verdoving. De aanwezigheid van Leerdam vindt ze spannend. “Maar ik ben blij. Als mijn tanden niet goed zijn, kunnen zij ze uittrekken. Dan kan ik een ander gebit krijgen.” Smeldy poetst haar tanden drie keer per dag. “Om mijn tanden netjes te houden en het moet niet ruiken.” De test weerspreekt dat. De mondhygiëniste smeert een vloeistof op Smeldys tanden. Die kleuren roze na het spoelen en dat wijst op de aanwezigheid van tandplak.

Eyeopener

Schoolleider Seedo gaat het project draaien. In januari bekijkt Leerdam hoe het gaat. Vanaf dan checkt ze elk halfjaar en tussendoor motiveert ze iedereen. Uiteindelijk moet het project uitgevoerd worden in verschillende dorpen in het binnenland. Sponsoring is essentieel. “We moeten kijken hoe we dat doen.” Seedo: “Dit kan een eyeopener worden voor het ministerie van Volksgezondheid, zodat hij samen met de Medische Zending zorgt voor jeugdtandverzorging.” Of dat realistisch is? “Je moet altijd in hoop leven.” Uiteindelijk moeten gevallen als Garvin namelijk tot het verleden behoren.-

Bron: de Ware Tijd, Suriname

Share this page:
« Back
Back to Top