Select region: 

As of June 2017 all Government News has been added to the Government News Archive. We look forward to providing you with more services through our Government Publications. Stay tuned for more insights on our new website releasing soon.

Huiselijk geweld op Curaçao

ZATERDAG, 15 DECEMBER 2012, Op 13 september promoveerde Nikil van Wijk aan de Vrije Universiteit Amsterdam op het proefschrift ‘Domestic violence by and against men and women in Curaçao: A Caribbean study’. Zij studeerde Statistiek en Meettheorie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Promotor was prof. dr. J. G. M. de Bruijn, professor in de sociologie.

Van Wijk deed dit onderzoek naar huiselijk geweld op Curaçao toen zij als beleidsmedewerker voor de regering van Curaçao meer wilde weten over huiselijk geweld op het eiland. Er waren weinig aanknopingspunten over deze situatie en eigenlijk over de gehele situatie in het Caribische gebied en Midden- en Zuid-Amerika. Er was alleen iets te vinden over geweld tegen vrouwen en kinderen. De centrale vraag in Van Wijks proefschrift is: wat zijn de prevalenties*, risicofactoren en gevolgen van huiselijk geweld tegen mannen en vrouwen op Curaçao?

 

Huiselijk geweld is een schoolvoorbeeld van een gevoelig onderwerp omdat het gaat om gedrag dat wordt afgekeurd, soms illegaal is, en betrekking heeft op de privésfeer. Huiselijk geweld is een patroon van gewelddadig gedrag door één of beide partners in een intieme relatie zoals in een huwelijk/samenwonen, verkering, familie of vriendschap (zie verder kader). Huiselijk geweld tegen volwassenen kan worden onderverdeeld in drie hoofdcategorieën: psychisch, fysiek en seksueel geweld.

 

Voor het onderzoek werden 816 mensen op Curaçao ondervraagd. Uit de resultaten van deze studie blijkt dat één op de drie mensen (25 procent van de mannen, 38 procent van de vrouwen) op Curaçao huiselijk geweld als volwassene heeft meegemaakt, en bijna de helft (39 procent van de mannen, 51 procent van de vrouwen) ooit in hun hele leven. Dat percentage stijgt tot bijna de helft als ook de kindertijd erbij wordt betrokken. Ruim 30 procent van de volwassenen heeft weleens te maken gehad met lichamelijk huiselijk geweld. Ook ongeveer een derde onder de respondenten heeft psychisch geweld meegemaakt en 11 procent heeft seksuele intimidatie of geweld meegemaakt in huiselijke kring.

 

Bij geweld tegen kinderen zijn de ouders vaak de dader. Bij seksueel geweld tegen kinderen zijn het eerder andere gezinsleden of familieleden of huisvrienden. Bij geweld tegen volwassenen zijn het vaak partners en ex-partners die het geweld plegen.

 

Huiselijk geweld komt in alle lagen van de bevolking voor, ook in alle leeftijden.

Familiestructuren worden in het Caribisch gebied vaak gekenmerkt door matrifocale, (groot)moeder domineert huishoudens met verschillende generaties die in hetzelfde huis wonen of in dicht bij elkaar gebouwde huizen op een compound, waarbij bestaansmiddelen en zorgtaken gedeeld worden.

 

De meerderheid van de slachtoffers van fysiek huiselijk geweld op Curaçao heeft te maken gehad met relatief zware vormen van mishandeling, zoals geslagen worden met een voorwerp. Het is kenmerkend voor huiselijk geweld op Curaçao, dat als er geslagen wordt, dat dat vaak gebeurt met een voorwerp, een stok, riem of slipper en niet elders vooral met de blote hand. Dat vooral mannen slachtoffer zijn van geweld gepleegd door hun ouders komt waarschijnlijk omdat op Curaçao families nog vaak samen op één groot erf wonen. De ouders hebben het daar voor het zeggen en mannen blijven er, ook al zijn ze volwassen, onderworpen aan het gezag van vader en moeder.

 

Mannen en vrouwen hebben ongeveer dezelfde prevalenties van het plegen van huiselijk geweld; dit is in overeenstemming met resultaten uit onderzoek in westerse landen. Uit de zelfrapportages blijkt dat 25 à 33 procent psychisch huiselijk geweld heeft gepleegd, 11 à 17 procent fysiek geweld en 1 à 6 procent seksueel geweld. De antecedenten van het plegen van huiselijk geweld zijn ook ongeveer gelijk voor de beide seksen.

 

In overeenstemming met de huidige internationale literatuur, werd er een sterke associatie gevonden tussen verschillende vormen van slachtofferschap en een slechtere gezondheid. Slachtoffers van huiselijk geweld beoordelen de eigen gezondheid als slechter, hebben meer gezondheidsproblemen en gebruiken meer gezondheidszorg dan niet-slachtoffers. Alle vormen van geweld (psychisch, fysiek en seksueel) hebben specifieke effecten op de gezondheid van de slachtoffers en daardoor op het gebruik van medische zorg en de bijbehorende kosten.

 

Dat zowel mannen als vrouwen op Curaçao, net zoals mannen en vrouwen in westerse landen, even vaak huiselijk geweld plegen is niet vreemd voor een eiland als Curaçao. Er is op Curaçao sprake van een grote mate van gelijkwaardigheid tussen mannen en vrouwen en de Curaçaose vrouwen zijn behoorlijk geëmancipeerd. Dat is kennelijk een effectief middel om het huiselijk geweld van mannen terug te dringen, volgens de onderzoekster.

 

Psychisch geweld kwam vooral voor bij mensen met een hoog opleidingsniveau. Van Wijk zegt daarover: “Mensen met een hogere opleiding zijn vaak beter van de tongriem gesneden en misschien ook wat valser. Ze hoeven niet hun toevlucht tot fysiek geweld te nemen om hun partner of een andere huisgenoot te kwetsen.”

 

Onder huiselijk geweld valt ook ‘intimate terrorism’ dat bedoeld is om te onderwerpen, te controleren en ondergeschiktheid te bewerkstelligen. Deze vorm van geweld escaleert vaak na verloop van tijd, en bereikt een hoogtepunt wanneer de relatie verbroken wordt. Ook dit komt op Curaçao voor.

 

Hoewel men ‘de vuile was’ liever niet buiten hangt is Van Wijk er toch in geslaagd om behoorlijk veel materiaal te verzamelen voor haar onderzoek. Ze wilde de mensen persoonlijk benaderen, maar aangezien huiselijk geweld niet een onderwerp is waar men gemakkelijk over praat leek het niet verstandig om bij de mensen thuis langs te gaan, dus ging ze naar plekken waar iedereen wel eens komt, de burgerlijke stand en een grote ziektekostenverzekeraar. Daar werd mensen willekeurig gevraagd of ze mee wilden doen aan het onderzoek en dat werkte goed. Het lange wachten bij instanties werkte in het voordeel van de onderzoekster, want veel mensen hadden ruim de tijd om een vragenlijst in te vullen, ze hadden iets te doen. Mensen die niet konden lezen of schrijven werden persoonlijk geïnterviewd. Er was een respons van negentig procent en dat is behoorlijk hoog voor dit soort onderzoek, aldus Van Wijk.

 

Volgens Van Wijk zijn de gevolgen van huiselijk geweld dat de slachtoffers zich eenzaam voelen, somberder en depressiever, minder sociale contacten hebben, vaker ziek zijn en vaker naar de dokter gaan.

 

Ze is blij dat het onderwerp huiselijk geweld uit de taboesfeer wordt gehaald en dat ze daar aan heeft kunnen bijdragen met haar onderzoek. Haar eerste onderzoeksresultaten deden al heel wat stof opwaaien. Nu haar onderzoek is afgerond kunnen hulpinstanties en overheidsinstanties verder met onderzoek naar de context, de aard en de ernst van het huiselijk geweld in het Caribisch gebied, want dat is noodzakelijk, aldus Van Wijk.

 

In haar conclusie geeft Van Wijk aan dat, omdat het eiland geografisch klein is en niet erg dichtbevolkt, de familie altijd dichtbij of gemakkelijk te bereiken is. Daarom kunnen ouders gemakkelijk betrokken blijven bij het leven van hun volwassen kinderen en kleinkinderen, zelfs als de volwassen kinderen uit huis gaan. Het ouderlijk plegen van psychisch geweld tegen hun mannelijke en vrouwelijke volwassen kinderen is even hoog als geweld tussen (ex)partners. Deze bevinding kan worden toegeschreven aan het feit dat de gezinsstructuren in het Caribisch gebied vaak worden gekenmerkt door uitgebreide families in (groot)moeder-gedomineerde huishoudens. Verschillende generaties wonen in hetzelfde huis, of in de huizen dicht bij elkaar gebouwd. De meeste jongeren kunnen het zich niet economisch veroorloven om op zichzelf te gaan wonen en veel vrouwen hebben kinderen op jonge leeftijd, voordat een (semi)permanente relatie met de vader van het kind is opgebouwd. De jonge moeder en haar baby verblijven dan in het huis van haar ouders of moeder, of met andere familieleden zodat er dikwijls weinig of geen rol is weggelegd voor de jonge vader (Seegobin, 2002, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, 2010).

 

Als risicofactoren geeft Van Wijk verder het volgende aan: “De gegevens in deze studie laten zien dat de meest significante risicofactoren voor huiselijk geweld op Curaçao zijn: het vrouwelijk geslacht, een jonge leeftijd, laag opleidingsniveau en huiselijk geweld slachtofferschap in de kindertijd. Het risico neemt toe bij echtscheiding, alleenstaand ouderschap en de werkloosheid die toeneemt voor vrouwen, maar niet voor mannen. Slachtofferschap van huiselijk geweld verhoogt de kans om een dader te worden voor zowel mannen als vrouwen, met name in het geval van slachtofferschap van ernstig fysiek geweld.”

 

Het proefschrift van Nikil van Wijk is te lezen op:

dare.ubvu.vu.nl/handle/1871/38342

 

* Prevalentie: het aantal gevallen van een bepaalde ziekte in een gemeenschap of gebied, dat er op een bepaald ogenblik is, uitgedrukt bijvoorbeeld per 100.000 inwoners (uit woorden-boek.nl)

 

 

KADER

 

Definitie huiselijk geweld

Huiselijk geweld is geweld dat door iemand uit de huiselijke of familiekring van het slachtoffer wordt gepleegd. Hieronder vallen lichamelijke en seksuele geweldpleging, belaging en bedreiging (al dan niet door middel van, of gepaard gaande met, beschadiging van goederen in en om het huis).

Geweld: aantasting van de persoonlijke integriteit in de vorm van lichamelijk of seksueel, en/of geestelijk geweld. Het geweld kan variëren van een enkele klap, trap of schop met letsel als gevolg tot systematisch frequent en langdurig geweld met blijvend lichamelijk letsel als gevolg.

Huiselijke kring: de dader is een (ex)partner, gezinslid, familielid of huisvriend. Huisvrienden zijn personen die een vriendschappelijke band onderhouden met het slachtoffer of iemand uit de onmiddellijke omgeving van het slachtoffer en het slachtoffer in de huiselijke sfeer ontmoeten.

Slachtoffer(s): iemand die door de gevolgen van bepaalde handelingen of gebeurtenissen wordt getroffen.

Slachtoffers van huiselijk geweld: personen die het geweld ondergaan of ervaren, veroorzaakt door hen die tot de huiselijke kring behoren. Zoals vrouwen en mannen die door hun (ex-)partners worden mishandeld, kinderen die door hun ouders of huisvrienden worden mishandeld of misbruikt. Maar ook ouders of ouderen die door hun kinderen of verzorgenden worden mishandeld. Kinderen die getuige zijn van huiselijk geweld – en niet direct het slachtoffer – worden toch aangemerkt als slachtoffers, omdat alleen al het als kind getuige zijn van vormen van geweld in huis kan leiden tot traumatische gevolgen.

Pleger of dader: iemand die een strafbaar feit pleegt, iemand die een misdrijf pleegt.

 

[add this]

Share this page:
« Back
Back to Top