Select region: 

As of June 2017 all Government News has been added to the Government News Archive. We look forward to providing you with more services through our Government Publications. Stay tuned for more insights on our new website releasing soon.

‘Gezonde overheidsfinanciën in 2016 zijn fata morgana’ op Aruba

DINSDAG, 12 MAART 2013

ORANJESTAD — “Presupuesto lo ta balansa y financas completamente sanea pa 2016”, meldde Bon Dia opgetogen op 5 maart. Tezelfdertijd berichtten de media dat de regering minder hoefde te bezuinigen, omdat al op goederen en diensten wordt bezuinigd en de inkomsten meer toenemen dan verwacht. In 2016 zullen de uitgaven in overeenstemming zijn met de inkomsten, was de blijde boodschap.

De bezuinigingsadviezen van de Centrale Bank (CBA) zijn volgens Financiën-minister Mike de Meza (AVP) achterhaald, dit ondanks de sluiting van Valero, de krimpende economische groei en de veel te hoog ingeschatte belastinginkomsten. De kosten van de ambtenarenpensioenen zouden volgens de minister zijn gedaald, terwijl de pensioenpremie verhoogd is en de schuld van het Land aan het pensioenfonds verder steeg tot 261 miljoen florin (2012). Onduidelijk is op welke wijze de aflossingen zullen plaatsvinden. Tussen 2013 en 2016 zal 667 miljoen florin worden afgelost, terwijl er geen enkele zekerheid is dat dit zal gebeuren. Gelijktijdig wordt er vanaf 2013 tot 2016 nog 462 miljoen geleend. Een simpele rekensom laat zien dat de overheidsschuld tot 2016 toeneemt met 667-462 miljoen = 205 miljoen florin. De vraag is dan hoe de aflossingen kunnen afnemen en wat er gebeurt met de rest van de overheidsschuld, die in 2012 al steeg tot het astronomische bedrag van 3165,2 florin (drie miljard, honderd vijfenzestig miljoen tweehonderdduizend florin). Dat is 67,5 procent van het Bruto Nationaal Product (GDP). In 2010 nam de overheidsschuld toe met 55,5 procent, in 2011 met 60 procent en in 2012 met 67,5 procent. Van verstandig huishouden lijkt geen sprake.

Slechts Amigoe vroeg zich af hoe deze optimistische aannames feitelijk konden worden onderbouwd. De uitleg dat de CBA een andere rekenmethode hanteert, voldoet niet. Kennelijk worden de voorzichtige adviezen van de CBA niet langer serieus genomen. Bovendien is het onwaarschijnlijk dat er op personeelskosten wordt bezuinigd en zeker niet aan het einde van een regeringsperiode. Het is zoals minister De Meza zo treffend impliceerde: de wens is er, maar onvoorzien gebeurtenissen maken realisering moeilijk.

Cosmetische ingrepen

Sinds het verder bergafwaarts gaat met de overheidsfinanciën beroept de regering zich op de Nederlandse 3 procent norm. Die houdt in dat het begrotingstekort niet méér mag zijn dan 3 procent van het GDP, maar die grens wordt consequent naar de toekomst verschoven. Om de 3 procent norm te halen zou de regering bezuinigingen moeten doorvoeren, bijvoorbeeld de belastingen verhogen of nullijn salarissen doorvoeren. Dat gebeurt niet. Er kan worden geconcludeerd dat het financieel beheer onverminderd zorgwekkend blijft, hoe mooi ook verpakt. Ook al wordt in één jaar de 3 procent norm wél gehaald, dan nog lopen de gezamenlijke begrotingstekorten en de overheidsschuld schrikbarend op. Sinds de Status Aparte worden consequent grote schulden gemaakt. Er wordt niet afgelost. De nota ‘Feestvierend ten ondergaan’ (MEP) is een correcte weergave van de cijfers. De rol van MEP in het onbezonnen financieel huishouden blijft onderbelicht. De rol van de AVP is overbelicht, ook al is de overheidsschuld de laatste jaren versneld toegenomen. Er is geen sprake van bezuinigen of hervormen. De retoriek bloeit, maar dat is heel wat anders dan de harde cijfers. Retoriek wordt toegepast om die werkelijkheid te camoufleren.

Creatief boekhouden 

De kunst van een onaangename werkelijkheid te maskeren is hierboven uiteengezet. Het NRC van 2 maart 2013 wijde er een speciale bijlage aan, die onmisbaar is voor de politicus. Met boekhoudtrucs kan veel worden bereikt, maar het is geen structurele oplossing om ’s Landsbegroting op orde te krijgen. “Als de uitgaven van de regering minder hard groeien dan werd geraamd, wordt er bezuinigd”, is een goed begin. Creatief boekhouden deed Financiën-minister Jeroen Dijsselbloem (PvdA) door opeens een meevaller van 3,2 miljard te creëren. Een meevaller is zo te realiseren door optimistische aannames: zoals een enorme groei van de economie en de belastinginkomsten. Camil Driessen schrijft meeslepend over sensationele boekhoudtrucs in de speciale bijlage van het NRC.

De kasschuif

“Simpel gezegd: vandaag boeken, morgen innen, of omgedraaid”. De vorige regering-Eman deed dat door versneld winstbelasting te innen door het dubieuze geven van belastingkorting.

Superdividend

“De overheid krijgt ieder jaar dividend van zijn deelnemingen, als die financieel goed lopen. Een ‘superdividend’ is afroming van het eigen vermogen van een staatsdeelneming. Het creëert eenmalig lucht op de begroting.” Nederland deed dat bij de Nederlandse Spoorwegen en Schiphol. Voor Aruba zijn Setar en indirect pensioenfonds Apfa, de Sociale Verzekeringsbank, Elmar en WEB de gangbare opties.

PPS

“PPS is een afkorting voor ‘publiek-private samenwerking’ – een model waarbij zowel bedrijven als de overheid een infrastructureel project financieren. Het is een mogelijkheid om op korte termijn de begroting te ontlasten maar kost altijd meer.” Het Green Corridor Project is een PPS.

Privatiseren

“Met het verkopen van staatsbedrijven of aandelen in deelnemingen kan een flinke incidentele klapper gemaakt worden. Te gebruiken om de begroting mee te dichten of, nog beter, om de staatsschuld mee af te lossen, zoals casino’s of de Staatsloterij. Natuurlijk heeft een verkoop nadelen: de marktomstandigheden zijn niet geweldig, weg is weg, en als er iets verkocht wordt, ontvangt men ook geen dividend meer.” Setar, Elmar of WEB zouden kunnen worden verkocht.

Rommelen met potjes

“De voormalig Nederlandse minister van Infrastructuur was een meester in het rommelen met potjes, evenals zijn opvolgster.” De Arubaanse pensioenpot wordt structureel al leeg gesnoept, maar door de rekenrente te verhogen, wordt de pensioenpremie verlaagd. “Het mes snijdt aan twee kanten. De overheid is de grootste werkgever van het land en is minder geld kwijt aan premies. En omdat ambtenaren zelf via hun loonstrook ook bijdragen aan hun pensioen, blijft meer geld over dat kan worden uitgegeven, waardoor de binnenlandse bestedingen groeien. Potjes overhevelen is een klassieke truc. Alloceer een pot naar een andere dienst onder het mom dat zij die taak veel efficiënter kunnen uitvoeren, room de pot meteen wat af. Makkelijk verdiend.”

Taakstelling

“Een populaire truc om de meerjarenbegroting op orde te krijgen is de ‘taakstelling’. Wordt voor van alles en nog wat gebruikt, vooral voor bezuinigingen. De Rekenkamer tikte de minister van Defensie op de vingers omdat hij zijn bezuinigingstaakstelling te creatief uitvoerde. Hij ‘dekte’ 163 van de 200 miljoen aan bezuinigingen door geplande vervangingsinvesteringen in materieel naar de toekomst te schuiven.”

Conclusie

Schuiven naar de toekomst is een prima methode. Dat gebeurt ook consequent met het steeds groeiende Arubaanse begrotingstekort en de ongeremd groeiende overheidsschuld. Alle extra uitgaven in een begrotingsjaar moeten gedekt worden door een korting elders, volgens fatsoenlijke begrotingsregels, maar dat gebeurt niet.

Verder kunnen werkgeversheffingen worden opgelegd en kan worden besloten geen inflatiecorrectie toe te passen op prijsgevoelige overheidsuitgaven. Met minder schulden kan er meer worden geïnvesteerd. Er zal iets moeten gebeuren met de overheidsfinanciën, maar geen enkele regering heeft dat tot dusverre feitelijk gedaan. De nota ‘Feestvierend ten ondergaan’ biedt helaas ook geen bruikbare oplossing, noch een gunstig toekomstperspectief.

Share this page:
« Back
Back to Top